Wat is misofonie? Symptomen, oorzaken en behandeling

Vrouw die haar oren bedekt door een misofonie-trigger terwijl iemand anders chips eet


Misofonie: geluiden die intense emotionele reacties oproepen, zoals boosheid, irritatie of angst.

Misofonie is een aandoening waarbij specifieke alledaagse geluiden intense emotionele reacties oproepen, zoals boosheid, irritatie of angst. Deze geluiden, vaak triggers genoemd, zijn bijvoorbeeld kauwen, ademhalen of repetitieve geluiden zoals het klikken van een pen.

Veelvoorkomende misofonie-triggers zijn geluiden zoals kauwen, ademhalen, sniffen, penklikken of typen op een toetsenbord. Voor de meeste mensen zijn dit onschuldige achtergrondgeluiden, maar voor iemand met misofonie kunnen ze sterke reacties oproepen, zoals irritatie, boosheid, angst of walging.

Onderzoek laat zien dat deze triggergeluiden een sterke emotionele en lichamelijke reactie in de hersenen kunnen activeren, soms omschreven als een “vecht-of-vluchtreactie”. Daardoor kunnen mensen met misofonie een sterke drang voelen om de situatie te verlaten, bepaalde omgevingen te vermijden of verbaal te reageren wanneer zij met het geluid worden geconfronteerd. In sommige gevallen kan frustratie zich ook richten op voorwerpen (bijvoorbeeld met een deur slaan of iets weggooien) [1].

Behandeling van misofonie richt zich doorgaans op het verminderen van de geconditioneerde emotionele reactie op triggergeluiden en het helpen van mensen om weer meer controle te krijgen over hun reacties. Omdat misofonie pas relatief recent serieuze wetenschappelijke aandacht heeft gekregen, bestaat er op dit moment nog geen enkele evidence-based behandeling voor misofonie die voor iedereen werkt.

Toch laten verschillende therapeutische benaderingen veelbelovende resultaten zien, waaronder cognitieve gedragstherapie (CGT), Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) en Tinnitus Retraining Therapy (TRT). Lopend onderzoek probeert verder in kaart te brengen welke behandelmethoden het meest effectief zijn in het verminderen van misofonieklachten.

Laatst bijgewerkt: maart 2026.

Heb je last van misofonie?

Als bepaalde geluiden sterke irritatie, boosheid of angst oproepen, ben je niet de enige.
Een eerste sessie kan helpen om je klachten te verhelderen en mogelijke behandelopties te verkennen.


Boek je eerste sessie

Klinische observaties van Barends Psychology Practice

Barends Psychology Practice voerde een kleine verkennende evaluatie uit van Barends Desensitization© bij mensen met misofonieklachten.
Deze observaties zijn gebaseerd op een kleine klinische steekproef (n = 10) met uiteenlopende ernst van klachten, variërend van misofonie in een vroeg stadium tot ernstigere gevallen. Door de kleine steekproef moeten de bevindingen hieronder worden geïnterpreteerd als voorlopige klinische observaties en niet als definitieve wetenschappelijke conclusies.

Patronen die tijdens deze sessies werden waargenomen, zijn onder meer:

  • Veel deelnemers rapporteerden sterkere misofonie-reacties wanneer triggergeluiden werden veroorzaakt door mensen uit hun directe kring, zoals ouders, romantische partners of broers en zussen. De reacties werden vaak als minder heftig beschreven wanneer dezelfde geluiden werden gemaakt door vreemden of kennissen, al werden er ook individuele verschillen gezien.
  • In verschillende gevallen gaven deelnemers aan dat één specifiek persoon de meest intense misofonie-reacties opriep, terwijl vergelijkbare geluiden van anderen mildere reacties veroorzaakten.
  • Sommige deelnemers beschreven stressvolle of emotioneel overweldigende ervaringen eerder in hun leven, vaak met gevoelens van hulpeloosheid of gebrek aan controle. In sommige gevallen leek het begin van de misofonieklachten op deze ervaringen te volgen, al kan op basis van de huidige observaties geen causaal verband worden vastgesteld.
  • In deze kleine steekproef ging Barends Desensitization© samen met een afname van misofonieklachten bij verschillende deelnemers, vooral bij mensen met milde tot matige klachten. In gevallen van ernstigere misofonie werd ook een afname van klachten gezien, maar die leek meer oefening te vereisen om de vooruitgang vast te houden.

Verder onderzoek met grotere steekproeven en gecontroleerde onderzoeksopzetten is nodig om de effectiviteit van deze behandelvorm grondiger te kunnen beoordelen.

Wat zijn de diagnostische criteria van misofonie?

Misofonie is nog steeds een opkomend onderzoeksgebied en er bestaat momenteel geen officiële diagnostische categorie voor misofonie in belangrijke diagnostische handboeken zoals de DSM-5. Wel hebben onderzoekers verschillende definities en diagnostische criteria voorgesteld om de aandoening beter te begrijpen.

Een vroege en invloedrijke studie van Schröder et al. (2013) stelde diagnostische criteria voor misofonie voor op basis van observaties van patiënten die behandeling zochten [1]. Deze voorgestelde criteria omvatten:

  • (A) Sterke gevoelens van irritatie, boosheid of walging die worden uitgelokt door specifieke geluiden
  • (B) Af en toe moeite om reacties op deze triggergeluiden te beheersen
  • (C) Bewustzijn bij de persoon dat de reactie mogelijk overdreven of buiten proportie is
  • (D) Vermijding van situaties waarin triggergeluiden waarschijnlijk voorkomen
  • (E) Aanzienlijke spanning of belemmering in sociaal, beroepsmatig of dagelijks functioneren
  • (F) Klachten die niet beter verklaard kunnen worden door een andere stoornis

Deze criteria waren gebaseerd op een relatief kleine klinische steekproef (n = 42) en moeten daarom met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. In deze studie lag de gemiddeld gerapporteerde leeftijd van aanvang rond de 13 jaar, hoewel de klachten uiteenliepen van vroege kindertijd tot volwassenheid [1].

In deze steekproef werden triggergeluiden meestal veroorzaakt door andere mensen. De meest gerapporteerde triggers waren:

  • Eetgeluiden (81%)
  • Ademhalings- of neusgeluiden (61,3%)
  • Repetitieve geluiden zoals penklikken of typen op een toetsenbord (59,5%)

Recente onderzoeken suggereren dat misofonie-triggers niet beperkt zijn tot door mensen gemaakte geluiden. Sommige mensen rapporteren ook reacties op geluiden van dieren, machines of omgevingsbronnen zoals verre treinen of vliegtuigen [3].

Een recente internationale consensusdefinitie beschrijft misofonie als een aandoening die wordt gekenmerkt door een verminderde tolerantie voor specifieke geluiden of daarmee samenhangende prikkels, die sterke emotionele, lichamelijke en gedragsmatige reacties oproepen, zoals boosheid, angst of walging. Deze reacties kunnen leiden tot vermijdingsgedrag en aanzienlijke beperkingen in het dagelijks functioneren.

Omdat onderzoek naar misofonie zich nog ontwikkelt, blijven wetenschappers de oorzaken, mechanismen en diagnostische criteria verder bestuderen.

Veelvoorkomende symptomen van misofonie

Mensen met misofonie ervaren vaak intense emotionele en lichamelijke reacties wanneer zij worden blootgesteld aan triggergeluiden.
Veelvoorkomende symptomen van misofonie zijn onder andere:

  • Sterke irritatie of boosheid bij het horen van specifieke geluiden
  • Een drang om de situatie te ontvluchten
  • Moeite met concentreren wanneer triggergeluiden optreden
  • Vermijden van situaties waarin bepaalde geluiden kunnen voorkomen
  • Spanning in relaties met gezinsleden of partners

Behandeling van misofonie

Wanneer misofonie onbehandeld blijft, kan dit veel gebieden van het leven negatief beïnvloeden, waaronder schoolprestaties, werk, familierelaties en sociaal functioneren. Veel mensen gaan situaties vermijden waarin triggergeluiden kunnen voorkomen, wat sociale activiteiten en dagelijks functioneren verder kan beperken [3].

Hoewel het onderzoek naar de behandeling van misofonie toeneemt, bestaat er momenteel nog geen universeel vastgestelde evidence-based behandeling. Verschillende therapeutische benaderingen laten veelbelovende resultaten zien, maar er is meer grootschalig onderzoek nodig om vast te stellen welke behandelingen het meest effectief zijn.

Barends Desensitization©

Barends Desensitization© is een online behandelvorm die wordt aangeboden door Barends Psychology Practice. De methode bestaat uit twee fasen.

Tijdens de eerste fase kan Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) worden gebruikt om eerdere belastende ervaringen te behandelen die mogelijk bijdragen aan een verhoogde emotionele gevoeligheid voor triggergeluiden.

Tijdens de tweede fase wordt een aangepaste vorm van EMDR gecombineerd met elementen uit de cognitieve gedragstherapie (CGT), terwijl de cliënt wordt blootgesteld aan triggergeluiden die worden geproduceerd door de persoon die doorgaans de sterkste misofonie-reacties oproept. Het doel is om de emotionele reactie op deze geluiden geleidelijk te verminderen.

Sessies worden online begeleid door de therapeut, zodat de behandeling kan plaatsvinden in de eigen omgeving van de cliënt. Dit maakt blootstelling aan triggergeluiden mogelijk in een setting die meer lijkt op situaties uit het echte leven.

Sommige mensen met misofonie geven aan dat blootstelling aan opgenomen eetgeluiden, zoals die in bepaalde behandelsettings worden gebruikt, niet dezelfde reactie oproept als geluiden in het echte leven. Het uitvoeren van de behandeling in de natuurlijke omgeving van de cliënt kan deze beperking mogelijk ondervangen.

Net als voor de andere hieronder beschreven behandelvormen is ook voor Barends Desensitization© nog verder wetenschappelijk onderzoek nodig, met grotere en gecontroleerde studies.


Als je een eerste, kosteloze sessie wilt plannen om misofonie-behandeling te bespreken, zorg er dan voor dat je beschikt over een laptop met camera en dat de persoon die jouw klachten het sterkst uitlokt bereid is om aan de sessies deel te nemen. Sessies worden doorgaans ingepland rond lunch- of dinertijd, wanneer triggergeluiden het meest waarschijnlijk voorkomen.

Andere voorgestelde behandelingen

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is momenteel de meest onderzochte psychologische behandeling voor misofonie. Een gerandomiseerde klinische studie liet zien dat groeps-CGT de misofonieklachten bij een deel van de patiënten significant verminderde, hoewel niet iedereen verbeterde en verder onderzoek nog steeds nodig is.

Tinnitus Retraining Therapy (TRT), oorspronkelijk ontwikkeld voor tinnitus, is ook voorgesteld als behandeling voor misofonie. Sommige klinische rapporten wijzen op verbetering van klachten, maar de meeste studies hebben kleine steekproeven en missen gecontroleerde onderzoeksopzetten.

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) heeft voorlopige positieve effecten laten zien in kleine pilotstudies. Sommige deelnemers ervoeren een afname van misofonieklachten na meerdere EMDR-sessies, maar grotere gecontroleerde studies zijn nodig om deze bevindingen te bevestigen.

Over het geheel genomen is het onderzoek naar behandeling van misofonie nog in ontwikkeling, en blijven wetenschappers onderzoeken welke therapeutische benaderingen het meest effectief kunnen zijn. Deze pagina wordt bijgewerkt zodra er nieuwe wetenschappelijke bevindingen beschikbaar komen.

Behandelopstelling voor misofonie waarbij een cliënt op een laptop naar een EMDR-stimulus kijkt terwijl iemand naast haar eet tijdens een therapiesessie

Methodetransparantie: hoe de behandeling wordt uitgevoerd

Onderstaand overzicht beschrijft hoe Barends Psychology Practice
Barends Desensitization© voor misofonie momenteel in de klinische praktijk aanbiedt.
Deze beschrijving is bedoeld om transparantie te geven over het behandelproces.
De exacte opzet kan worden aangepast afhankelijk van de ernst van de klachten, individuele omstandigheden en praktische overwegingen.

  1. Screening en intake
    Het traject begint met een sessie van 30 minuten waarin cliënt en therapeut de misofonieklachten, het mogelijke ontstaan, relevante voorgeschiedenis en de vraag of eerdere belastende of overweldigende ervaringen een rol kunnen spelen, bespreken. Tijdens deze sessie legt de therapeut ook de behandelprocedure uit.
  2. Voorbereiding en formulieren
    Als de cliënt wil doorgaan, worden toestemmingsformulieren en behandelpapieren ingevuld. De cliënt krijgt ook voorbereidende opdrachten mee, zoals:

    • het opschrijven van de belangrijkste triggergeluiden, voedingsmiddelen, dranken of voorwerpen,
    • het noteren van de situaties waarin de klachten het sterkst zijn,
    • het identificeren van de persoon die doorgaans de sterkste reacties oproept (vaak een ouder of partner).
  3. Eerste behandelsessie
    De eerste behandelsessie duurt ongeveer 45 minuten en bestaat meestal uit circa 15 minuten introductie en voorbereiding, gevolgd door ongeveer 30 minuten behandeling.
  4. Behandelopstelling
    Tijdens de behandeling zit de cliënt aan de eettafel voor een laptop van normaal formaat. Een persoon die meestal de sterkste misofonie-reacties oproept, zit naast de cliënt in een hoek van ongeveer 90 graden. Deze persoon bereidt eten, drinken of voorwerpen voor die de cliënt normaal gesproken triggeren.
  5. Behandelprocedure
    De cliënt start de visuele bilaterale stimulatievideo op de laptop op de afgesproken snelheid, terwijl de therapeut de sessie via Zoom begeleidt. De therapeut kan de cliënt tijdens de sessie observeren, maar tijdens de actieve behandelfase richt de cliënt zich vooral op de stimulus op het scherm.
  6. Blootstelling aan triggers tijdens de behandeling
    De triggerpersoon begint zo natuurlijk mogelijk te eten, drinken of het relevante voorwerp te gebruiken. De cliënt volgt tegelijkertijd de bewegende stimulus op het scherm van links naar rechts en terug, terwijl hij of zij wordt blootgesteld aan de triggergeluiden die door de triggerpersoon worden gemaakt.
  7. Korte pauzes voor verwerking
    Met regelmatige tussenpozen wordt de bilaterale stimulatie gepauzeerd. Tijdens deze pauzes kan de therapeut de cliënt kort vragen stellen, zoals:

    • “Wat merk je nu op?”
    • “Wat komt er op?”
    • “Waar voel je dat in je lichaam?”
    • “Hoe sterk is de emotie nu (0–10)?”

    De cliënt antwoordt kort, waarna de behandeling weer verdergaat. Deze volgorde wordt gedurende de behandelfase herhaald.

    Tijdens de behandeling kan de therapeut de cliënt ook periodiek vragen om de intensiteit van de emotie te beoordelen op een schaal van 0–10 (vaak Subjective Units of Distress genoemd).

  8. Ondersteuning wanneer emoties te overweldigend worden
    Als emoties erg intens worden of de cliënt vastloopt, kan de therapeut neutrale associaties of afleidingen voorstellen om de cliënt te helpen het proces voort te zetten. Indien nodig kan een korte pauze worden genomen, waarna de behandeling wordt hervat.
  9. Rol van de triggerpersoon
    De triggerpersoon wordt gevraagd zich zo natuurlijk mogelijk te gedragen. Als deze persoon tijdens de sessie overstapt op ander eten, drinken of een ander voorwerp, wordt dit vooraf kort benoemd zodat de cliënt weet wat er verandert.
  10. Vervolgbehandelingen
    Vanaf de tweede sessie duren behandelsessies meestal ongeveer 45 minuten. Het aantal sessies hangt af van de ernst en hardnekkigheid van de klachten.
  11. Oefenen tussen de sessies door
    Tussen de sessies worden cliënten aangemoedigd om geleidelijke exposure in het dagelijks leven te oefenen. Ze kunnen bijvoorbeeld in de kamer blijven terwijl de triggerpersoon eet en zo lang blijven als draaglijk is voordat ze weggaan. Het doel is om de tolerantie voor triggergeluiden geleidelijk te vergroten.

Deze beschrijving weerspiegelt de huidige klinische praktijk en is bedoeld ter informatie. De behandeling wordt altijd afgestemd op de individuele cliënt.

Niels Barends psycholoog gespecialiseerd in de behandeling van misofonie

Over de auteur

Dit artikel is geschreven en beoordeeld door psycholoog Niels Barends, MSc.

Niels Barends, MSc is psycholoog en oprichter van de 20-80 Methode.
Hij werkt al meer dan tien jaar met internationale cliënten en expats en heeft een bijzondere interesse in de behandeling van misofonie, angststoornissen en stressgerelateerde klachten.

Zijn werk richt zich op praktische, evidence-informed psychologische interventies die mensen helpen emotionele reactiviteit te verminderen en weer meer controle te krijgen over belastende klachten.

Binnen Barends Psychology Practice ontwikkelde hij ook Barends Desensitization©, een verkennende behandelvorm die is gericht op het verminderen van misofonieklachten.

Literatuur gebruikt voor dit artikel: