Somatische-symptoomstoornis behandeling

Geschreven door Niels Barends, MSc, psycholoog met meer dan 14 jaar klinische ervaring in de behandeling van trauma, angststoornissen, emotionele disregulatie en somatische-symptoomstoornis. Geüpdatet mei 2026.

Somatische-symptoomstoornis behandeling richt zich op het verminderen van stress rondom lichamelijke klachten, het verbeteren van emotionele regulatie, het verminderen van angst en lichaamsmonitoring, en het herstellen van dagelijks functioneren en kwaliteit van leven.

Mensen met somatische-symptoomstoornis (SSS) ervaren vaak aanhoudende lichamelijke klachten zoals pijn, duizeligheid, maag- en darmklachten, vermoeidheid of andere lichamelijke sensaties die sterk verbonden raken met angst, stress, gezondheidszorgen of emotionele spanning. Een effectieve somatische-symptoomstoornis behandeling helpt om de vicieuze cirkel van lichaamsmonitoring, geruststelling zoeken, vermijding en catastrofale interpretaties van lichamelijke sensaties te doorbreken.

In de klinische praktijk overlapt somatische-symptoomstoornis regelmatig met angststoornissen, complexe PTSS, paniekklachten, depressie of patronen van emotionele disregulatie die ook voorkomen bij aandoeningen zoals borderline persoonlijkheidsstoornis. Daarom richt een goede somatische-symptoomstoornis behandeling zich vaak zowel op lichamelijke klachten als op onderliggende emotionele of trauma-gerelateerde patronen.

Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt vooral cognitieve gedragstherapie (CGT) als effectieve behandeling. Daarnaast kunnen psychodynamische therapie en trauma-gerichte behandelvormen zoals EMDR behulpzaam zijn, vooral wanneer trauma of emotionele conflicten bijdragen aan de klachten [2],[3],[4],[11],[13].

Somatische-symptoomstoornis behandeling – Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is momenteel één van de meest onderzochte en effectieve vormen van somatische-symptoomstoornis behandeling [2],[3]. Onderzoek laat zien dat CGT lichamelijke klachten kan verminderen, gezondheidsangst kan verlagen en het dagelijks functioneren kan verbeteren, ook bij ouderen [8],[10].

De behandeling richt zich meestal op het verminderen van catastrofale interpretaties van lichamelijke sensaties, het verminderen van geruststelling zoeken en lichaamsmonitoring, het verbeteren van stressregulatie en het herstellen van vertrouwen in normale dagelijkse activiteiten.

Veel mensen met SSS raken gevangen in een vicieuze cirkel van symptomen controleren, angst, vermijding en lichamelijke spanning. CGT helpt deze patronen te doorbreken en leert mensen om lichamelijke sensaties op een minder bedreigende en meer evenwichtige manier te benaderen. Sommige praktische strategieën worden ook besproken op onze pagina over omgaan met somatische-symptoomstoornis.

Sommige CGT-behandelingen integreren daarnaast mindfulness-technieken. Mindfulness-based therapieën kunnen mensen helpen om lichamelijke sensaties met minder angst of oordeel waar te nemen, hoewel traditionele CGT momenteel sterker wetenschappelijk onderbouwd is [9].

Somatische-symptoomstoornis behandeling – Psychodynamische interpersoonlijke therapie (PIT)

Psychodynamische interpersoonlijke therapie (PIT) kan eveneens helpen bij mensen met aanhoudende somatische klachten, vooral wanneer emotionele conflicten, relatieproblemen of eerdere levenservaringen bijdragen aan het klachtenpatroon [11],[12].

PIT richt zich op het vergroten van emotioneel bewustzijn, het verminderen van piekeren, het verbeteren van lichamelijke ontspanning en het begrijpen van de verbinding tussen emotionele ervaringen en lichamelijke symptomen.

Sommige mensen met somatische-symptoomstoornis hebben moeite om emotionele stress direct te herkennen of te uiten. In zulke gevallen kunnen emoties zich sterker via lichamelijke klachten uiten. Psychodynamische therapie kan helpen om deze patronen beter te begrijpen en emoties beter te verwerken.

Hoewel PIT de kwaliteit van leven en lichamelijke klachten kan verbeteren, heeft CGT momenteel de sterkste wetenschappelijke onderbouwing voor de behandeling van somatische-symptoomstoornis [2],[3].

Somatische-symptoomstoornis behandeling – EMDR therapie

Onderzoek suggereert dat trauma bij sommige mensen een belangrijke rol speelt bij somatische-symptoomstoornis. Eén studie liet zien dat ongeveer 50% van de mensen met somatische-symptoomstoornis jeugdtrauma rapporteerde door een primaire verzorger [14].

Omdat trauma de gevoeligheid van het zenuwstelsel en lichamelijke dreigingsreacties kan vergroten, kunnen trauma-gerichte behandelvormen zoals EMDR therapie helpen om somatische klachten te verminderen wanneer onverwerkte traumatische ervaringen bijdragen aan het klachtenpatroon.

Onderzoek suggereert dat EMDR chronische pijn, medisch onverklaarde klachten en trauma-gerelateerde lichamelijke stress kan verminderen [4],[5],[13]. Sommige studies vonden daarnaast verbeteringen in depressieve klachten en algemeen emotioneel functioneren [13].

EMDR richt zich op het verwerken van onverwerkte herinneringen, emotionele ervaringen en lichamelijke angstreacties die het zenuwstelsel nog lang na de oorspronkelijke gebeurtenis kunnen blijven activeren.

Voor mensen met een trauma-achtergrond, emotionele disregulatie of aandoeningen zoals borderline persoonlijkheidsstoornis, kan het behandelen van trauma-gerelateerde stresspatronen een belangrijk onderdeel zijn van de therapie.

Medicatie bij somatische-symptoomstoornis

Medicatie kan sommige mensen met somatische-symptoomstoornis helpen, vooral wanneer klachten overlappen met angststoornissen of depressie. Onderzoek naar medicatie bij SSS blijft echter beperkt en de resultaten zijn wisselend [2].

Medicatie alleen wordt meestal niet gezien als de meest effectieve langetermijnbehandeling. In de meeste gevallen blijft therapie centraal staan, omdat behandeling vaak vraagt om veranderingen in de manier waarop lichamelijke sensaties worden geïnterpreteerd, gecontroleerd en emotioneel verwerkt.

Online therapie voor somatische-symptoomstoornis

Online therapie kan een effectieve vorm van somatische-symptoomstoornis behandeling zijn. Veel evidence-based behandelvormen, waaronder CGT en trauma-gerichte therapie, kunnen effectief online worden aangeboden.

Online behandeling kan vooral nuttig zijn voor mensen die veel angst, chronische stress, lichamelijke uitputting of moeite ervaren om het huis te verlaten vanwege gezondheidsangst of lichamelijke klachten.

Wanneer professionele hulp zoeken?

Het kan verstandig zijn om professionele hulp te zoeken wanneer lichamelijke klachten veel stress veroorzaken, leiden tot herhaald geruststelling zoeken bij artsen, angst, vermijding of beperkingen in werk, relaties, slaap of dagelijks functioneren.

Professionele begeleiding kan helpen beoordelen of klachten passen bij somatische-symptoomstoornis, gezondheidsangst, trauma-gerelateerde klachten, paniekklachten of een andere aandoening. Behandeling kan daarnaast helpen om angst rondom lichamelijke sensaties te verminderen en de kwaliteit van leven te verbeteren.

Veelgestelde vragen over somatische-symptoomstoornis behandeling

{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “MedicalWebPage”,
“headline”: “Somatische-symptoomstoornis behandeling”,
“description”: “Lees meer over somatische-symptoomstoornis behandeling, waaronder CGT, EMDR, psychodynamische therapie, online therapie en behandeling van gezondheidsangst en lichamelijke klachten.”,
“url”: “https://www.barendspsychology.com/nl/somatische-symptoomstoornis/somatische-symptoomstoornis-behandeling/”,
“inLanguage”: “nl”,
“dateModified”: “2026-05-01”,
“author”: {
“@type”: “Person”,
“name”: “Niels Barends, MSc”,
“jobTitle”: “Psycholoog”,
“worksFor”: {
“@type”: “Organization”,
“name”: “Barends Psychology Practice”
}
},
“publisher”: {
“@type”: “Organization”,
“name”: “Barends Psychology Practice”,
“logo”: {
“@type”: “ImageObject”,
“url”: “https://barendspsychology.com/wp-content/uploads/2020/04/cropped-logo-barends-psychology-practice.png”
}
},
“mainEntity”: {
“@type”: “MedicalCondition”,
“name”: “Somatische-symptoomstoornis”,
“alternateName”: “SSS”,
“possibleTreatment”: [
{
“@type”: “MedicalTherapy”,
“name”: “Cognitieve gedragstherapie (CGT)”
},
{
“@type”: “MedicalTherapy”,
“name”: “EMDR therapie”
},
{
“@type”: “MedicalTherapy”,
“name”: “Psychodynamische therapie”
},
{
“@type”: “MedicalTherapy”,
“name”: “Online therapie”
}
],
“signOrSymptom”: [
“Lichamelijke klachten”,
“Gezondheidsangst”,
“Lichaamsmonitoring”,
“Stress”,
“Vermijding”,
“Chronische pijn”,
“Vermoeidheid”,
“Duizeligheid”
]
},
“about”: [
{
“@type”: “Thing”,
“name”: “Somatische-symptoomstoornis behandeling”
},
{
“@type”: “Thing”,
“name”: “CGT bij somatische-symptoomstoornis”
},
{
“@type”: “Thing”,
“name”: “EMDR bij somatische klachten”
},
{
“@type”: “Thing”,
“name”: “Gezondheidsangst”
}
],
“mentions”: [
{
“@type”: “MedicalCondition”,
“name”: “Angststoornissen”
},
{
“@type”: “MedicalCondition”,
“name”: “Complexe PTSS”
},
{
“@type”: “MedicalCondition”,
“name”: “Borderline persoonlijkheidsstoornis”
},
{
“@type”: “MedicalCondition”,
“name”: “Depressie”
}
],
“breadcrumb”: {
“@type”: “BreadcrumbList”,
“itemListElement”: [
{
“@type”: “ListItem”,
“position”: 1,
“name”: “Home”,
“item”: “https://www.barendspsychology.com/nl/”
},
{
“@type”: “ListItem”,
“position”: 2,
“name”: “Somatische-symptoomstoornis”,
“item”: “https://www.barendspsychology.com/nl/somatische-symptoomstoornis/”
},
{
“@type”: “ListItem”,
“position”: 3,
“name”: “Somatische-symptoomstoornis behandeling”,
“item”: “https://www.barendspsychology.com/nl/somatische-symptoomstoornis/somatische-symptoomstoornis-behandeling/”
}
]
},
“mainEntityOfPage”: {
“@type”: “WebPage”,
“@id”: “https://www.barendspsychology.com/nl/somatische-symptoomstoornis/somatische-symptoomstoornis-behandeling/”
}
}